काठमाडौं, कात्तिक ४ (नागरिक)- जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयबाट अनुमति नै नपाई बिरामीको मृत्यु हुनेगरी गर्भपतन गराइदिने एक निजी मेडिकलका स्वास्थ्यकर्मीलाई सर्वोच्च अदालतले जन्मकैदको फैसला सुनाएको छ। दैलेख बजारको केसी मेडिकलका पदम प्याकुरेलले १ हजार ५ सय रुपैयाँको लोभमा ८ साताको गर्भपतन गराइदिँदा नौमुलेकी पुनम ढेगा मगरको मृत्यु भएको थियो।
गर्भपतनपछि अत्यधिक रक्तश्रावका कारण २०६४ असार १७ गते पुनमको मेडिकलमै मृत्यु भएको थियो।
जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयबाट अनुमतिप्राप्त व्यक्तिले मात्र यस्तो काम गर्न पाउने व्यवस्था हुँदाहुँदै प्याकुरेलले बिरामीको मृत्यु हुनेगरी अधिकार नभएको क्षेत्रमा हात हालेको भन्दै सर्वोच्चले यस्तो फैसला सुनाएको हो।
प्याकुरेललाई गर्भपतन गर्न अह्राउने मेडिकलधनी देवी केसीलाई ६ महिनाको कैद सुनाइएको छ। गत भदौ ५ गते सर्वोच्चले यस्तो फैसला सुनाए पनि त्यसको पूर्ण पाठ बुधबार तयार भएको हो।
'जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले औषधि उपचार गर्ने इजाजतै नदिएका पदम प्याकुरेलले बिरामीको मृत्यु हुने गरी सामान्य मेडिकलबाट गर्भपतन गराएको देखियो,' फैसलाको पूर्ण पाठमा भनिएको छ, 'आफूसँग ज्ञान, सिप र योग्यता नभएको विषयमा पुनमको शरीरभित्र औजार प्रवेश गराई गर्भपतन गराउँदा मृत्यु भएको छ, यसलाई सामान्य भवितव्य मान्न सकिँदैन। पदमलाई जन्मकैद हुने पुनरावेदन अदालतको फैसला सदर हुन्छ।'
आफ्नो अनुमतिविना पैसाको लोभमा केसी र प्याकुरेलले लापरबाही गरी श्रीमतीको गर्भपतन गराइदिँदा मृत्यु भएको भन्दै गजबहादुर ढेगामगरले जन्मकैदको माग गर्दै जिल्ला अदालत दैलेखमा कर्त्तब्यज्यान मुद्दा दायर गरेका थिए।
त्यसको सुनुवाइ गर्दै जिल्ला अदालतले पदमलाई २०६४ फागुन ९ गते ६ महिना कैद र देवीलाई ५ सय जरिवाना सुनाएको थियो। लापरबाहीबाट मान्छेको मृत्यु नै गराइदिने प्याकुरेल र केसीलाई सजाय कम भएको भन्दै जिल्लाको फैसलाविरुद्ध सरकारले पुनरावेदन दिएको थियो।
गर्भपतन गराउने अधिकार स्वास्थ्य कार्यालयले जिल्लाभरबाट सोजन सापकोटा र गुणराज अवस्थीलाई मात्र थियो। तर, प्याकुरेलले आफ्नो अधिकारबाट बाहिर गई गर्भपतन गराइदिँदा पुनमको मृत्यु भएको भन्दै पुनरावेदन अदालत सुर्खेतले २०६५ मंसिर २३ गते पदमलाई जन्मकैद र केसीलाई ६ महिना कैद सुनायो।
पदमले भने अदालतमा पुनमले आफूलाई पेट दुखेको भन्दै पाठेघर सफा गरिदिन भनेपछि पाठेघर मात्रै सफा गरिदिएको र मार्ने नियत नभएको बताएका थिए। त्यसो गर्दा बिरामीको ज्यानै जान सक्ने हुँदाहुँदै खतरा मोलेको बयान दिएपछि उनलाई त्यसकै आधारमा पुनरावेदनले जन्मकैदको फैसला गरेको थियो। मेडिकलधनी केसीलाई भने फैसलामा थोरैमात्र जेलसजाय गरेको भन्दै फेरि सर्वोच्चमा पुनरावेदन दिएपछि सर्वोच्चले पुनरावेदनकै फैसला सदर गरेको हो।
मेडिकल साइन्समा स्नातक गर्दैमा जोसुकैले गर्भपतन गर्न नपाउने फैसलामा उल्लेख छ। 'गर्भपतन गराइदिन स्वास्थ्य कार्यालयबाट इजाजत लिनुपर्ने थाहा हुँदाहुँदै आफूले मेडिकलधनीको सल्लाहअनुसार गर्भपतन गराएको भनी पदमले बयान दिएका छन्,' फैसलामा भनिएको छ, 'अधिकारै नभएको अवस्थामा गर्भपतन गराएर पुनमको ज्यान मारेकाले पदमलाई ज्यानसम्बन्धी महलको १३(३) बमोजिम जन्मकैद र देवीलाई १७(३) बमोजिम ६ महिना कैद हुने ठहर्छ।'
गर्भपतनपछि अत्यधिक रक्तश्रावका कारण २०६४ असार १७ गते पुनमको मेडिकलमै मृत्यु भएको थियो।
जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयबाट अनुमतिप्राप्त व्यक्तिले मात्र यस्तो काम गर्न पाउने व्यवस्था हुँदाहुँदै प्याकुरेलले बिरामीको मृत्यु हुनेगरी अधिकार नभएको क्षेत्रमा हात हालेको भन्दै सर्वोच्चले यस्तो फैसला सुनाएको हो।
प्याकुरेललाई गर्भपतन गर्न अह्राउने मेडिकलधनी देवी केसीलाई ६ महिनाको कैद सुनाइएको छ। गत भदौ ५ गते सर्वोच्चले यस्तो फैसला सुनाए पनि त्यसको पूर्ण पाठ बुधबार तयार भएको हो।
'जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले औषधि उपचार गर्ने इजाजतै नदिएका पदम प्याकुरेलले बिरामीको मृत्यु हुने गरी सामान्य मेडिकलबाट गर्भपतन गराएको देखियो,' फैसलाको पूर्ण पाठमा भनिएको छ, 'आफूसँग ज्ञान, सिप र योग्यता नभएको विषयमा पुनमको शरीरभित्र औजार प्रवेश गराई गर्भपतन गराउँदा मृत्यु भएको छ, यसलाई सामान्य भवितव्य मान्न सकिँदैन। पदमलाई जन्मकैद हुने पुनरावेदन अदालतको फैसला सदर हुन्छ।'
आफ्नो अनुमतिविना पैसाको लोभमा केसी र प्याकुरेलले लापरबाही गरी श्रीमतीको गर्भपतन गराइदिँदा मृत्यु भएको भन्दै गजबहादुर ढेगामगरले जन्मकैदको माग गर्दै जिल्ला अदालत दैलेखमा कर्त्तब्यज्यान मुद्दा दायर गरेका थिए।
त्यसको सुनुवाइ गर्दै जिल्ला अदालतले पदमलाई २०६४ फागुन ९ गते ६ महिना कैद र देवीलाई ५ सय जरिवाना सुनाएको थियो। लापरबाहीबाट मान्छेको मृत्यु नै गराइदिने प्याकुरेल र केसीलाई सजाय कम भएको भन्दै जिल्लाको फैसलाविरुद्ध सरकारले पुनरावेदन दिएको थियो।
गर्भपतन गराउने अधिकार स्वास्थ्य कार्यालयले जिल्लाभरबाट सोजन सापकोटा र गुणराज अवस्थीलाई मात्र थियो। तर, प्याकुरेलले आफ्नो अधिकारबाट बाहिर गई गर्भपतन गराइदिँदा पुनमको मृत्यु भएको भन्दै पुनरावेदन अदालत सुर्खेतले २०६५ मंसिर २३ गते पदमलाई जन्मकैद र केसीलाई ६ महिना कैद सुनायो।
पदमले भने अदालतमा पुनमले आफूलाई पेट दुखेको भन्दै पाठेघर सफा गरिदिन भनेपछि पाठेघर मात्रै सफा गरिदिएको र मार्ने नियत नभएको बताएका थिए। त्यसो गर्दा बिरामीको ज्यानै जान सक्ने हुँदाहुँदै खतरा मोलेको बयान दिएपछि उनलाई त्यसकै आधारमा पुनरावेदनले जन्मकैदको फैसला गरेको थियो। मेडिकलधनी केसीलाई भने फैसलामा थोरैमात्र जेलसजाय गरेको भन्दै फेरि सर्वोच्चमा पुनरावेदन दिएपछि सर्वोच्चले पुनरावेदनकै फैसला सदर गरेको हो।
मेडिकल साइन्समा स्नातक गर्दैमा जोसुकैले गर्भपतन गर्न नपाउने फैसलामा उल्लेख छ। 'गर्भपतन गराइदिन स्वास्थ्य कार्यालयबाट इजाजत लिनुपर्ने थाहा हुँदाहुँदै आफूले मेडिकलधनीको सल्लाहअनुसार गर्भपतन गराएको भनी पदमले बयान दिएका छन्,' फैसलामा भनिएको छ, 'अधिकारै नभएको अवस्थामा गर्भपतन गराएर पुनमको ज्यान मारेकाले पदमलाई ज्यानसम्बन्धी महलको १३(३) बमोजिम जन्मकैद र देवीलाई १७(३) बमोजिम ६ महिना कैद हुने ठहर्छ।'
कोई टिप्पणी नहीं:
एक टिप्पणी भेजें